Relais

Binnen de industriële elektrotechniek worden globaal 3 soorten relais gebruikt.

1. Hoofdstroomrelais
2. Stuurstroomrelais
3. Speciale relais

Hoofdstroomrelais

• Schakelt grote stromen (vermogens)
• Vermogenscontacten uitgevoerd als maakcontact
• Kan voorzien zijn van hulpcontacten (maak / verbreek)
• Motorschakelingen
• Andere zware belastingen
• Bouwgrootte afhankelijk van de stroom

Typen en toepassing van hoofdstroomrelais

Magneetschakelaar, kenmerken zijn:

• Elektromagnetische schakelaar
• Galvanische scheiding in- en uitgang
• Schakelt in de hoofdstroom
• Uitvoering drie- of vierpolig
• Geschikt voor grotere stromen
• Slijtage door inbranding van contacten
• Montage meestal op DIN-rail
• Wordt ook contactor of motorrelais genoemd

Magneetschakelaar

Motorbeveiligingsrelais, kenmerken zijn:

• Thermische schakelaar
• Galvanische scheiding in- en uitgang
• Meet in de hoofdstroom, schakelt in de stuurstroom
• Uitvoering driepolig
• Schakelcontacten geschikt voor kleine stromen
• Montage meestal op DIN-rail
• Wordt ook thermische beveiliging genoemd

Motorbeveiligingsrelais

Solid state relais, kenmerken zijn:

• Elektronische schakelaar
• Galvanische scheiding in- en uitgang
• Uitvoering enkel- en driefasig
• Zeer korte schakeltijden mogelijk
• Geen schakelvonken of vlambogen
• Zeer laag stuurstroomverbruik
• Soms is er een externe koelplaat nodig
• Afhankelijk van type geschikt voor AC of DC

Solid state relais

Werking van hoofdstroomrelais

Magneetschakelaar  - werking

• Wanneer er een stroom loopt door de spoel van A1 naar A2 wordt de spoel magnetisch
• De kern wordt dan de spoel in getrokken en zal de hoofdcontacten sluiten 
• Ook hulpcontact 13-14 sluit
• Als de stroom wordt onderbroken zal de interne veer de contacten in de ruststand brengen
• Alle contacten zijn dan geopend
  

Magneetschakelaar

Motorbeveiligingsrelais - werking

• Wanneer een stroom, hoger dan de ingestelde stroom, door de hoofdaansluitingen loopt, trekt een bimetaal krom
• Hulpcontacten 95-96 opent, hulpcontact 97-98 sluit
• Wanneer het bimetaal is afgekoeld, moet de beveiliging gereset worden
• Dit gebeurt handmatig (stand H blauwe knopje indrukken) of automatisch (stand A blauwe knopje)
  

Motorbeveiligingsrelais

Solid state relais - werking:

• De AC-solid state relais bestaat uit: een opto-coupler, ontsteek elektronica en een schakelelement (triac)
• Via de LED in de opto-coupler wordt de fototransistor geschakeld die via de elektronische schakeling de triac aan- of uitzet
• De elektronische schakeling zorgt er voor dat het relais alleen schakelt als de stroom door het nulpunt gaat
• Er zijn ook uitvoeringen geschikt voor gelijkspanning (DC)

Solid state relais

Namen en uitleg over magneetschakelaar

Magneetschakelaar, benaming:

1. Contactblok met beweegbaar deel (ringkern)
2. Veer
3. Spoel
4. Voet met vast deel (ringkern)

Motorbeveiligingsrelais, benaming:

1. Instelwieltje voor maximale stroom
2. Testknop
3. Resetknop

Thermische beveiliging

Codering magneetschakelaar

• 1/L1 Bovenzijde maakcontact fase 1
• 2/T1 Onderzijde maakcontact fase 1
• 3/L2 Bovenzijde maakcontact fase 2
• 4/T2 Onderzijde maakcontact fase 2
• 5/L3 Bovenzijde maakcontact fase 3
• 6/T3 Onderzijde maakcontact fase 3
• A1 Spoelaansluiting 1 (in dit geval 24VAC 50Hz)
• A2 Spoelaansluiting 1 (in dit geval 0VAC)
• 13 Bovenzijde hulpmaakcontact
• 14 Onderzijde hulpmaakcontact

Codering magneetschakelaar