Generatieverschillen belemmeren kennisoverdracht op de technische werkvloer

Na de eerste conclusie dat de pensioneringsgolf technisch vakmanschap onder druk zet, geven aanvullende resultaten uit de laatste editie van de TechBarometer meer inzicht in het achterliggende probleem; misverstanden en perceptieverschillen tussen generaties belemmeren de samenwerking op de werkvloer en staan structurele kennisoverdracht in de weg. Het verankeren van kennis en het borgen van vakmanschap vraagt dus niet alleen om duidelijke organisatiekeuzes en het toepassen van beproefde leermethodes, maar ook om expliciete aandacht voor generatieverschillen.

Perceptieverschillen tussen generaties

Bijna een kwart (24%) van de technici ervaart misverstanden door generatieverschillen bij de uitvoering van het werk. Jongere technici hebben hier aanmerkelijk vaker last van: 32 procent van de technici onder de 35 jaar zegt regelmatig misverstanden te ervaren in de samenwerking met oudere collega’s, tegenover 18 procent van de 55-plussers. Tegelijkertijd blijkt dat generaties elkaars kennis niet altijd op dezelfde manier waarderen. Zo onderschat 40 procent van de jongeren in welke mate cruciale praktijkkennis bij oudere collega’s aanwezig is, en zegt slechts 32 procent van de jongeren het meest van hen te leren.

Waarom kennisdeling vastloopt

Uitkomsten uit het trendrapport lieten eerder al zien dat de bereidheid om kennis te delen in algemene zin groot is, maar aanvullende cijfers laten zien waarom kennisdeling in de praktijk toch vaak vastloopt. Zo vindt 33 procent dat kennisoverdracht onvoldoende aandacht krijgt en zegt 35 procent van de organisaties onvoldoende zicht te hebben op wie de belangrijkste kennisdragers zijn. Ook de beleving verschilt sterk binnen organisaties: waar 50 procent van de managers zegt dat de organisatie actief werkt aan kennisoverdracht, herkent slechts 33 procent van de uitvoerende technici dit. Kleinere technische bedrijven met minder dan 250 medewerkers blijken kennisdeling vaker actief te organiseren (52%) dan grotere organisaties (37%).

Leercultuur als randvoorwaarde voor kennisbehoud

Zoals eerder al werd vastgesteld op basis van de uitkomsten van de TechBarometer, werkt leren in de praktijk aantoonbaar en versnelt het de inzetbaarheid en productiviteit van medewerkers. Aanvullende resultaten laten zien dat het succes van werkplekleren mede afhangt van de mate waarin een organisatie in staat is om generatieverschillen te overbruggen en bewuste keuzes rondom leren en ontwikkelen te maken. “Kennis delen vraagt om meer dan bereidheid alleen. Als organisaties niets doen of niet actief aan de slag gaan met het organiseren van kennisdeling, verdwijnt kennis simpelweg met mensen mee naar buiten,” zegt Waldo Linders, Directeur Opleidingen & Trainingen bij ROVC. “Voor organisaties in de industrie en installatietechniek betekent dit dat ze actiever aan de slag moeten gaan met het bouwen aan een leercultuur. Daarbij moeten leren en begeleiden structureel worden georganiseerd en rekening worden gehouden met de verschillen tussen jong en oud.”

Vijf manieren om kennisdeling op de werkvloer te versterken

De aanvullende resultaten uit de TechBarometer laten zien dat effectieve kennisdeling in industrie en installatietechniek samenhangt met een aantal concrete, herkenbare randvoorwaarden op de werkvloer:

1. Plan begeleiding expliciet in: reserveer tijd in roosters en projectplanning voor inwerken, meelopen en uitleg op de werkvloer.
2. Zet ervaren technici bewust in als begeleider: maak kennisoverdracht een expliciete rol, bijvoorbeeld bij complexe installaties, storingen of overdrachtsmomenten.
3. Borg kritische praktijkkennis vóór uitstroom: identificeer tijdig welke kennis cruciaal is en zorg dat deze wordt overgedragen voordat ervaren technici vertrekken.
4. Organiseer leren als uitwisseling tussen generaties: combineer vakmanschap en ervaring met nieuwe technieken, digitale tools en werkwijzen van jongere technici.
5. Maak kennisdeling onderdeel van het dagelijkse werk: veranker begeleiding en overdracht in werkprocessen, toolbox-meetings en project overleggen.