Leiden we onze operators onder de MBO-vlag op of niet?

Naast het ruime aanbod praktijkopleidingen verzorgt ROVC diverse MBO-opleidingen. Een daarvan is ‘Operator A’, een MBO-2-opleiding die vergelijkbaar is met de opleiding ‘Technisch Operator’. Enige tijd geleden stond Outokumpu Stainless B.V. voor een lastige keuze: leiden we onze operators onder de MBO-vlag op of niet? Outokumpu besloot van niet en opleidingscoördinator Edwin van Leuven licht deze keuze toe.

Edwin van Leuven, Opleidingscoördinator bij Outokumpu Stainless

“Twintig jaar geleden is Outokumpu gestart met het verwerken van rollen roestvrij staal vanuit Zeeuws-Vlaanderen. Een grote groep operators kwam tegelijk met de machines binnen. Zij voelden eigenaarschap over die machines en dat is heel belangrijk voor de kwaliteit van het productieproces. Nu, twintig jaar later, is dat eigenaarschap nog steeds belangrijk”, zegt Edwin van Leuven. “Wij willen dat onze operators betrokken zijn bij de lijn. Dat ze zich verantwoordelijk voelen voor ‘hun’ machine en dat ze kleine storingen zelf oplossen. Dat past ook in het gedachtegoed van de Japanse strategie Total Productive Maintenance (TPM), waar de bedrijfsvoering van Outokumpu op is ingericht. Kort gezegd is TPM is een vorm van continu verbeteren. Als opleidingscoördinator ben ik verantwoordelijk voor de TPM-pilaar ‘Training and Education’. Het was dan ook mijn taak om het eigenaarschap van onze operators te vergroten.”

Alleen leren wat nodig is
Voor het vergroten van eigenaarschap koos Outokumpu voor de incompany ROVC-opleiding Technisch Operator. “Als je mensen meer betrokken wilt maken in het proces, hebben ze meer basiskennis nodig van techniek”, licht Van Leuven toe. “Grofweg konden we kiezen uit twee opleidingen: de MBO-opleiding Operator A en de opleiding Technisch Operator van ROVC. De grootste verschillen zijn dat de MBO-opleiding langer duurt en veel ondersteunende vakken biedt, zoals Nederlands, rekenen, loopbaanoriëntatie en burgerschap. Dat is een nadeel voor onze collega’s van wie de ontwikkelwens op deze gebieden niet groot is. Als uitvoerenden willen ze alleen dingen leren die ze in de praktijk kunnen brengen. Denk aan hydrauliek, besturings- en aandrijftechniek. Dat is tastbaar en daar hebben de operators wat aan.”

Bedrijfserkend certificaat
Een ander verschil tussen de ROVC-opleiding en de MBO-opleiding is de eindwaardering. Van Leuven: “Onze operators krijgen geen erkend MBO-diploma, maar een bedrijfserkend certificaat. Toch vinden wij dat niet bezwaarlijk. Natuurlijk is het belangrijk om MBO’ers in dienst te hebben, maar vooral voor aansturende en ondersteunende taken. Voor onze operators is een MBO-diploma niet noodzakelijk. Dat komt doordat onze processen anders zijn dan bijvoorbeeld die van grote chemiebedrijven bij ons in de buurt. Als je een rol staal van 20.000 kilogram afwikkelt met driehonderd meter per minuut, is dat kritisch werk. Maar de processen die dat mogelijk maken zijn goed beheersbaar.”

Outokumpu Stainless B.V.

Vanuit Westdorpe verwerkt Outokumpu Stainless B.V. verschillende soorten roestvast staal, geproduceerd door het moederbedrijf in het noorden van Finland. Deze halffabricaten worden door hun klanten weer verder verwerkt tot industriële en huishoudelijke toepassingen. Met een aandeel van 40 procent in Europa en 12 procent wereldwijd is Outokumpu marktleider. Het bedrijf stelt 16.000 mensen tewerk in veertig landen. Bij Outokumpu Stainless B.V. in Westdorpe werken 150 medewerkers volgens de principes van de Japanse verbeterstrategie Total Productive Maintenance (TPM). Als een van de weinige bedrijven in Nederland ontving Outokumpu hiervoor het officiële certificaat ‘Award for TMP Excellence, catagory B’.

Jack de Hoon, Docent ROVC

Meedenken en maatwerk leveren

Nu de opleiding Technisch Operator in volle gang is, is Van Leuven blij met de beslissing. “Ik vind het belangrijk dat een opleidingspartner meedenkt, maatwerk levert en de taal van de werkvloer spreekt. Dat doet ROVC. Bovendien hebben wij het getroffen met docent Jack de Hoon. Hij heeft belangrijke elementen aan het opleidingsaanbod toegevoegd, zoals informatie over de NEN 3140.” De Hoon: “In NEN-termen vind ik dat elke operator moet functioneren op minimaal het niveau van Voldoend Onderricht Persoon (VOP). Bij Outokumpu mogen alleen schriftelijk aangewezen en specifiek opgeleide VOP’ers schakelen. En dat is goed, want als de schakelkast opengaat, wil je de mensen niet bruingeblakerd terugkrijgen. Elektriciteit is niet gevaarlijk, als je maar weet wat je doet. De operators van Outokumpu weten nu in ieder geval wat ze níet moeten doen.”

“Doordat onze operators de training on the job volgen, blijft veel kennis hangen.”

Dinsdag opleidingsdag
De Hoon vervolgt: “Bijzonder van Outokumpu is dat zij de opleiding geheel in de baas zijn tijd aanbieden. Op dinsdag gaan de machines uit; dan is het opleidingsdag. En de kruisbestuiving die hier vandaag tijdens het practicum plaatsvindt, is subliem. De operators krijgen toelichting van hun collega-monteurs! Dat werkt extra motiverend. Ik zie de cursisten groeien in hun vakgebied.” Cursist Walter Gazan beaamt dat. “De monteurs en ik begrijpen elkaar nu beter. Samen komen we sneller tot een oplossing. Ik heb veel geleerd van de opleiding. Ik dacht dat ik alles al kon, maar ik weet nu veel beter waar ik moet zoeken als er iets niet goed gaat.”

Blijven leren
Cursist Frank van Autreve ziet vooral voordelen in het perspectief dat de ROVC-opleiding biedt. “Ik krijg geen MBO-diploma aan het einde, maar als ik alle bedrijfserkende deelcertificaten van ROVC behaal, kan ik alsnog mijn MBO-diploma halen! Dat is interessant, want dan kan ik de opleidingen in mijn eigen tempo volgen.” Ook Edwin van Leuven blijft in zichzelf investeren. “Begin 2014 hoop ik mijn bachelor Personeelsmanagement af te ronden. Als je anderen aanraadt om te studeren, moet je zelf het goede voorbeeld geven!”